ผังแม่บทมหาวิทยาลัยมหิดล ศาลายา พ.ศ.2551

แนวคิดแนวทางการพัฒนา

ผังแม่บทมหาวิทยาลัย ปี พ.ศ. 2551 มีแนวคิดในการพัฒนามหาวิทยาลัยมหิดล ศาลายา ที่ต้องการสร้าง “มหาวิทยาลัยเมืองในฝัน” มีสภาพแวดล้อมที่เอื้อต่อการเรียนรู้ มีลักษณะทางกายภาพ ที่ตอบสนองสภาพสังคมและสิ่งแวดล้อมได้อย่างกลมกลืน เพื่อสร้างหลักประกันว่าจะมีการเข้าถึงที่อยู่อาศัยและการบริการพื้นฐานที่พอเพียงปลอดภัยและในราคาที่สามารถจ่ายได้ สอดคล้องกับเป้าหมายการพัฒนาอย่างยั่งยืนข้อที่ 11 (Sustainable Cities and Communities ) องค์ประกอบทางกายภาพ สังคม และสิ่งแวดล้อม  ดังกล่าวนี้เป็นองค์ประกอบที่สำคัญที่จะสร้าง “เมืองมหาวิทยาลัยแห่งการเรียนรู้และอยู่ร่วมกันกับธรรมชาติ” (“A Promise Place to Live and Learn Together with Nature ”)

ประกอบด้วยการพัฒนา 5 ด้าน คือ  การพัฒนาการใช้ประโยชน์ที่ดิน  การพัฒนาระบบภูมิทัศน์  การพัฒนาระบบสัญจร  การพัฒนาระบบสาธารณูปโภคสาธารณูปการ  และการควบคุมอาคารและสิ่งก่อสร้าง

  1. การพัฒนาการใช้ประโยชน์ที่ดิน

1.1 หลักการและแนวคิด

  1. จัดกลุ่มพื้นที่กิจกรรมประเภทเดียวกันให้อยู่ในพื้นที่เดียวกันหรือต่อเนื่องกัน
  2. เพิ่มความหนาแน่นของการใช้ที่ดิน โดยรักษาพื้นที่ว่างไม่น้อยกว่าร้อยละ 70 ของพื้นที่ทั้งหมด
  3. จัดแบ่งพื้นที่ในแต่ละกลุ่มพื้นที่กิจกรรมออกเป็นระบบบล็อกย่อย(Sub-block System)
  4. กำหนดพื้นที่สีเขียวและที่ว่างสำคัญ

1.2 ประเภทการใช้ประโยชน์ที่ดิน

โซนที่ 1 การใช้ประโยชน์ที่ดินเพื่อการศึกษา
บล็อกที่ 1/1           พื้นที่การศึกษาหลัก
บล็อกที่ 1/2           พื้นที่การศึกษาด้านศิลปวัฒนธรรม
บล็อกที่ 1/3           พื้นที่การศึกษาด้านสุขภาพ
โซนที่ 2 การใช้ประโยชน์ที่ดินเพื่อการบริหารและบริการกลาง
บล็อกที่ 2/1           บริเวณศูนย์การเรียนรู้มหิดลและสวนเจ้าฟ้า
บล็อกที่ 2/2           บริเวณมหิดลสิทธาคาร
โซนที่ 3 การใช้ประโยชน์ที่ดินเพื่อการวิจัยและบริการวิชาการ
บล็อกที่ 3/1           พื้นที่ศูนย์การวิจัยหลัก
บล็อกที่ 3/2           พื้นที่บริการวิชาการ
บล็อกที่ 3/3           พื้นที่ศูนย์การวิจัย
บล็อกที่ 3/4           พื้นที่บริเวณด้านทิศใต้ของถนนบรมราชชนนี
โซนที่ 4 การใช้ประโยชน์ที่ดินเพื่อการอยู่อาศัย
บล็อกที่ 4/1           บริเวณส่วนพักอาศัยของนักศึกษา
บล็อกที่ 4/2           บริเวณอาคารพักอาศัยของนักศึกษา อาจารย์ และ            บุคลากร (คอนโด)
โซนที่ 5 การใช้ประโยชน์ที่ดินเพื่อการกีฬาและนันทนาการ
บล็อกที่ 5/1           พื้นที่ศูนย์กีฬา
บล็อกที่ 5/2           พื้นที่กีฬาและนันทนาการกลางแจ้ง 1
บล็อกที่ 5/3           พื้นที่กีฬาและนันทนาการกลางแจ้ง 2
โซนที่ 6 การใช้ประโยชน์ที่ดินเพื่อการสาธารณูปโภค
บล็อกที่ 6/1           บริเวณอาคารระบบบำบัดน้ำเสีย
บล็อกที่ 6/2           บริเวณอาคารอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมและโรงผลิตปุ๋ยอินทรีย์
บล็อกที่ 6/3           บริเวณสถานีไฟฟ้าย่อย
โซนที่ 7 พื้นที่ซึ่งส่วนราชการอื่นขอใช้  คือ  บริเวณโรงเรียนมหิดลวิทยานุสรณ์
โซนที่ 8 ที่ดินเขตผลประโยชน์เพื่อการพาณิชยกรรม
บล็อกที่ 8/1           พื้นที่เพื่อการพัฒนาโครงการขนาดใหญ่
บล็อกที่ 8/2           บริเวณ MU Corner
โซนที่ 9 การใช้ประโยชน์ที่ดินเพื่อการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อม
บล็อกที่ 9/1           บริเวณอุทยานธรรมชาติวิทยาสิรีรุกขชาติ
บล็อกที่ 9/2           พื้นที่สีเขียวด้านทิศตะวันออกเฉียงใต้
บล็อกที่ 9/3           พื้นที่สีเขียวด้านทิศตะวันออกเฉียงเหนือ

ผังแสดงการใช้ประโยชน์ที่ดิน

  1. การพัฒนาระบบภูมิทัศน์

2.1 แนวแกนหลักมหาวิทยาลัย   ประกอบด้วย

  1. แนวแกนสีเขียวตะวันออก-ตะวันตก เป็นแกนหลักของการเดินเท้าและการขี่จักรยานภายในส่วนพื้นที่การศึกษา เชื่อมตั้งแต่ประตู 3 จนถึงถนนด้านหน้าหอพักนักศึกษาและพื้นที่ศูนย์กีฬา
  2. แนวแกนสีเขียวเหนือ-ใต้เป็นแกนหลักของถนน การเดินเท้าและการขี่จักรยาน เริ่มตั้งแต่ประตูและถนนด้านข้างมหิดลสิทธาคาร แยกจากถนนบรมราชชนนี เชื่อมถนนถิ่นวิทยาการ ไปยังถนนศาลายาไทยาวาส-นครชัยศรี

ผังแสดงแนวแกนหลักของมหาวิทยาลัย

2.2 มุมมอง ที่หมายตา และช่องนำสายตา กำหนดมุมอง ที่หมายตา และช่องนำสายตา เพื่อสร้างภาพลักษณ์ทางกายภาพที่สวยงาม เป็นที่จดจำและเป็นเอกลักษณ์ของมหาวิทยาลัย สร้างความรับรู้เกี่ยวกับทิศทางและเส้นทาง ตลอดจนสร้างทัศนียภาพที่ร่มรื่น

ผังแสดงมุมมอง ที่หมายตา และช่องนำสายตา

2.3 พื้นที่สำหรับกิจกรรม   การออกแบบพื้นที่ภายนอกอาคารเพื่อรองรับกิจกรรมต่างๆ ของประชาคมในมหาวิทยาลัย เพื่อส่งเสริมให้ประชาคมได้มีโอกาสพบปะแลกเปลี่ยนกันมากขึ้น โดยลักษณะของพื้นที่กิจกรรมสามารถแบ่งออกเป็น 3 ประเภท คือ ลานกิจกรรม ทางเดินกิจกรรม และจุดบริการ เพื่อสนับสนุนการมีสุขภาพที่ดี และความเป็นอยู่ที่ดีของทุกคนทุกช่วงอายุ สอดคล้องกับ SDGs ข้อที่ 3 Good Health and well-being

2.4 โครงข่ายพื้นที่สีเขียว  การเชื่อมต่อพื้นที่สวนสาธารณะประเภทต่างๆ  ด้วยแนวเชื่อมต่อพื้นที่สีเขียว(Green Circulation)   ในลักษณะสวนทางเดิน ทำให้เกิดเป็นพื้นที่สีเขียวต่อเนื่องขนาดใหญ่ เพื่อปกป้อง ฟื้นฟู และสนับสนุนการใช้ระบบนิเวศบนบกอย่างยั่งยืน จัดการป่าไม้อย่างยั่งยืน และอนุรักษ์ระบบนิเวศทางบก การท่องเที่ยวอย่างยั่งยืน สอดคล้องกับเป้าหมายการพัฒนาอย่างยั่งยืนข้อที่ 15 ( Life on Land )

2.5 ระบบพื้นที่เพื่อการกีฬาและนันทนาการ   การจัดพื้นที่สำหรับกิจกรรมกีฬาและการออกกำลังกายแบ่งออกเป็น 4 ประเภท คือ พื้นที่สนามกีฬาหลัก พื้นที่สนามหญ้าเพื่อการออกกำลังกาย  สระน้ำสำหรับพายเรือเล่น และเส้นทางจักรยานเพื่อการพักผ่อนและออกกำลังกาย

ผังแสดงพื้นที่กิจกรรมและโครงข่ายพื้นที่สีเขียว

ผังแสดงแนวแกนหลักของมหาวิทยาลัย